شما را از خاك آفريديم آنگاه از نطفه ، آنگاه از خون بسته ، آنگاه از پارهء گوشت تصوير گرفته يا نگرفته ، تا براى شما آشكار كنيم و هر چه خواهيم در رحمها قرار دهيم تا مدتى معين ، آنگاه شما را از كودكى برون آريم تا به قوت خويش رسيده و زمين را فسرده بينى و چون بر آن آب فرستيم بجنبد و برآيد و از همه گياهان بهجت‌انگيز بروياند ، زيرا خدا حق هموست و او مردگان را زنده مىكند و او به همه چيز تواناست . » « 62 » ، « گفت : كيست كه اين استخوانها را زنده مىكند در حالى كه پوسيده است ؟ بگو : همان كه اول بار آن را پديد آورد زنده‌اش گرداند كه او به هر آفرينشى داناست . » « 63 » ، « و از جمله نشانه‌هاى خدا اين است كه زمين را خشكيده يعنى پس چون آب بر آن بفرستيم ، بجنبد و برآيد ، آن كه زمين را زنده كند كنندهء مردگان نيز هست كه او به همه چيز تواناست . » « 64 » علم تاريخ : در داستانهايى كه خداوند متعال دربارهء اخبار و احوال در گذشتگان در قرآن ياد نموده ، تشويقى است بر فراگيرى علم تاريخ . نظر : خداوند تعالى مىفرمايد : « پس انسان بايد به خوراك خويش بنگرد ، » « 65 » « انسان بايد بنگرد كه از چه چيز آفريده شده است . » « 66 » ، « آيا به شتر ننگريستند كه چگونه آفريده شد و به آسمان كه چگونه برافراشته شد . » « 67 » ، « آيا در ملكوت آسمانها و زمين ننگريستند . » « 68 » ، « آيا به آسمان بالاى سرشان ننگريستند كه چگونه بنيانش كرديم . » « 69 » ، « پس به خوراك و الاغ خود بنگر . » « 70 » ، « به استخوانها بنگر كه چگونه پيوندشان مىكنيم سپس آن را به گوشت مىپوشانيم . » « 71 » ، « به نشانه‌هاى رحمت خدا بنگر . » « 72 » ، « به ميوه‌اش كه چون بار دهد بنگريد . » « 73 » ، « بگو بنگريد كه در

--> ( 62 ) حج / 6 - 5 ؛ يا أَيُّهَا النَّاس إِن كُنْتُم فِي رَيْب مِن الْبَعْث فَإِنَّا خَلَقْناكُم مِن تُراب ثُم مِن نُطْفَةٍ ثُم مِن عَلَقَةٍ ثُم مِن مُضْغَةٍ مُخَلَّقَةٍ وَ غَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِنُبَيِّن لَكُم وَ نُقِرُّ فِي الْأَرْحام ما نَشاءُ إِلى أَجَل مُسَمًّى ثُم نُخْرِجُكُم طِفْلًا ثُم لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُم . . . وَ تَرَى الْأَرْض هامِدَةً فَإِذا أَنْزَلْنا عَلَيْهَا الْماءَ اهْتَزَّت وَ رَبَت وَ أَنْبَتَت مِن كُل زَوْج بَهِيج ذلِك بِأَن اللَّه هُوَ الْحَق وَ أَنَّه يُحْيِ الْمَوْتى وَ أَنَّه عَلى كُل شَيْءٍ قَدِيرٌ . ( 63 ) يس / 79 - 78 ؛ قال مَن يُحْيِ الْعِظام وَ هِيَ رَمِيم ، قُل يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَها أَوَّل مَرَّةٍ وَ هُوَ بِكُل خَلْق عَلِيم . ( 64 ) فصلت / 39 ؛ وَ مِن آياتِه أَنَّك تَرَى الْأَرْض خاشِعَةً فَإِذا أَنْزَلْنا عَلَيْهَا الْماءَ اهْتَزَّت وَ رَبَت إِن الَّذِي أَحْياها لَمُحْيِ الْمَوْتى إِنَّه عَلى كُل شَيْءٍ قَدِيرٌ . ( 65 ) عبس / 24 ؛ فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسان إِلى طَعامِه . ( 66 ) طارق / 5 ؛ فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسان مِم خُلِق . ( 67 ) غاشيه / 18 - 17 ؛ أَ فَلا يَنْظُرُون إِلَى الْإِبِل كَيْف خُلِقَت وَ إِلَى السَّماءِ كَيْف رُفِعَت . ( 68 ) اعراف / 185 ؛ أَ وَ لَم يَنْظُرُوا فِي مَلَكُوت السَّماوات وَ الْأَرْض . ( 69 ) ق / 6 ؛ أَ فَلَم يَنْظُرُوا إِلَى السَّماءِ فَوْقَهُم كَيْف بَنَيْناها . . . . ( 70 ) بقره / 259 ؛ فَانْظُرْ إِلى طَعامِك . . . وَ انْظُرْ إِلى حِمارِك . ( 71 ) بقره / 259 ؛ وَ انْظُرْ إِلَى الْعِظام كَيْف نُنْشِزُها ثُم نَكْسُوها لَحْماً . ( 72 ) روم / 50 ؛ فَانْظُرْ إِلى آثارِ رَحْمَت اللَّه . ( 73 ) انعام / 99 ؛ انْظُرُوا إِلى ثَمَرِه إِذا أَثْمَرَ .